نگارش يافته توسط روزنامه اعتماد ملي - 5 مرداد 85

پري ملكي، متولد 1330، از سال 1372 با تشكيل گروه "خنيا" كنسرت هاي متعددي را در ايران و خارج از ايران برپا كرده است. او تا قبل از تشكيل گروه "خنيا" به كار تدريس مشغول بوده و تحقيقاتي هم در زمينه موسيقي ايران انجام داده است.

گروه موسيقي "خنيا" به سرپرستي ملكي متشكل از حميد بهروزي نيا، مسلم عليپور، نيما نيك طبع، بامداد ملكي، آوا ايوبي و مهسا گلمكاني در كشورهايي چون آلمان، اتريش، سوييس و انگليس به اجراي كنسرت پرداخته است. اين گروه همچنين كنسرت هاي خيريه متعددي به نفع زلزله زدگان بم، كودكان سرطاني در شهرهاي مختلف برپا كرده است.

اعتماد: عليرغم همه مشكلات و محدوديت ها، رشد رو به فزون حضور زنان در عرصه موسيقي را ناشي از چه مي دانيد؟

پري ملكي: با گسترش و توسعه وسايل ارتباط جمعي، ورود راديو و تلويزيون به خانه ها و توجه خانواده ها به موسيقي، زنان به اين نكته توجه كردند كه مي توان در هنرستان ها، آموزشگاه ها و كلاس هاي خصوصي موسيقي به فراگيري اين هنر پرداخت، چرا كه شرايط جامعه به گونه اي بوده است كه تغيير جهت و نگاه به موسيقي، به خانواده ها اطمينان خاطر مي داد. من در سال هايي كه به تدريس موسيقي اشتغال داشته ام، متوجه شدم كه توجه زنان به آموختن موسيقي به آنان شخصيت مي بخشد. زن توانايي خود را به جز خانه داري و تربيت فرزندان بروز مي دهد. نواختن ساز و يا خواندن به آنان راه و رسم خوب شنيدن را آموخته است.خوب شنيدن بزرگترين موهبتي است كه مرز اصالت و ابتذال را معين مي كند. علاوه بر اين هنر موسيقي به دليل لطافت آن هر زني را جذب مي كند و اين جاذبه سرانجام به تلاش براي آموختن فوت و فن موسيقي ختم مي شود.

اعتماد ملي: محدوديت ها و مشكلات زنان موسيقيدان را مي توانيد بيان كنيد؟

پري ملكي: محدوديت ها و موانع برمي گردد به طرز تفكر جامعه؛ چه جمع كوچك خانواده و چه اجتماع كه خانواده اي بزرگ تر است. من فراز و نشيب هايي كه از سلايق گوناگون نشات مي گيرد، به حساب حصار نمي گذارم. من نگاهي خوش بينانه به آينده دارم. فقط توضيح اين نكته لازم است كه وقتي از موسيقي زنان حرف مي زنيم، بحث صداي زنان و آواز خواندن زنان جزيي از موضوع بحث ما مي شود. محدوديت ها و موانع بيشتر در اين بخش وجود دارد و گرنه زنان پژوهشگر، آهنگساز، نوازنده، ترانه سرا، رهبران و سرپرستان گروه ها، محدوديت ها و موانعي در راهشان نيست. ضمن آنكه بر اين اعتقادم كه به دلايلي فضاي مردانه موسيقي ايران، فعاليت زنان اهل موسيقي را برنمي تابد. بيشتر بايد به اين نكته اشاره كنم كه به قول ناصر خسرو "از ماست كه بر ماست" و دليلي هم نمي بينيم كه براي اين اشاره توضيحي بدهم. در جمله اي كه خواهم گفت، همه چيز روشن است. فضاي مردانه موسيقي ما بزرگ ترين مانع و محدوديت براي فعاليت بانوان اهل موسيقي است، همين.

اعتماد ملي: درباره اجراي موسيقي بانوان براي بانوان چه نظري داريد؟

پري ملكي: من در اين باره بارها صحبت كرده ام و از مشكلات اجراي بانوان براي بانوان گفته ام و مدت هاست كه به جز مواردي كه به امور خيريه برمي گردد، مثل حمايت از زلزله زدگان يا بيماران، در اينگونه برنامه ها شركت نمي كنم. مهمترين مشكل، سطح توقع بانوان شنونده در اينگونه كنسرت هاست. به اضافه آنكه دست اندركاران پشت صحنه و كارهاي فني توانايي لازم را ندارند. موسيقي بانوان براي بانوان درجا زدن است. هيچ آهنگسازي حاضر نيست براي اجراي محدود كار تازه اي بسازد. كنسرت بانوان، تكرار مكررات خواننده هاي قبلي است كه متاسفانه در اين حيطه بازسازي، مردان خواننده، گوي سبقت را از زنان ربوده اند.

اعتماد ملي: چند سالي است كه گروه هاي بانوان به اجراي خارج از كشور تمايل زيادي پيدا كرده اند. علت آن را چه مي بينيد؟

پري ملكي: تمايل ديگران را ديگران مي دانند، اما گروه موسيقي "خنيا" و پاسخ من به عنوان سرپرست، احترامي است كه برگزاركنندگان خارج از كشور به موسيقي ايران، به خصوص موسيقي زنان مي گذارند. گروه "خنيا" فقط اجرا براي مجامع فرهنگي و دانشگاهي، پژوهشي و فستيوال هايي كه داراي آبرو و حيثيت هستند را مدنظر دارد. استقبالي كه در بيستمين دوره فستيوال موسيقي "مورا" در فرانسه از گروه "خنيا" شد و نظم و ترتيب و برنامه ريزي حساب شده، همه سبب شد تا به دعوت هايي اينگونه پاسخ مثبت داده شود.

اعتماد ملي: كنسرت هاي بانوان، بعضا به صورت غيرمجاز تكثير مي شوند و به راحتي در دسترس همگان قرار مي گيرند. نظر شما در اين باره چيست؟

پري ملكي: به هرحال وقتي تكنولوژي اين امكان را فراهم مي آ ورد كه با كوچكترين ضبط صوت مي توان كنسرتي را با كيفيت خوب ضبط كرد، بايد از مسوولان و مديران سالن ها گلايه داشت؛ ضمن اينكه مي دانم گشتن كيف مردم هم كار زشتي است. به هرحال مواردي از اين دست علاوه بر تضييع حقوق مادي و معنوي خوانندگان گاه مشكل ساز هم مي شوند. مردم خود بايد مسائل اخلاقي را در نظر بگيرند. البته براي من دوگانگي قضايا هم مورد سوال است. شركت "ماهور" مجبور شد سي دي "صد سال آواز" را به خاطر صداي قمر و روح انگيز از بازار جمع كند، اما در بسياري از فيلم هاي سينمايي، حتي در آغاز دي وي دي كنسرت بم شجريان، صداي زني را مي شنويم كه روزگاري در اين مملكت خوانده است و حالا دستش از دنيا كوتاه است.

اعتماد ملي: در نهايت، چشم انداز موسيقي بانوان را چگونه مي بينيد؟

پري ملكي: امسال كه با "ان شاءا... گربه است" گذشت. بايد منتظر ماند تا وضعيت روشن، رسا، بي ابهام و غيرقابل تفسير و روشن شود. من هم مثل شما نمي دانم چه وضعيتي پيش خواهد آمد، اما آرزو مي كنم به عقب برنگرديم؛ به آن روزها كه زنان در كنسرت هاي زيرزميني فعاليت مي كردند.